HistoriaWiedzieć więcej

Jaki ustrój panuje na Białorusi?

Formalnie na Białorusi jest ustrój semiprezydencki, czyli forma rządów pośrednia pomiędzy rządami parlamentarnymi a prezydenckimi. Jednak według wskaźnika demokracji ogłoszonego w 2014 roku przez The Economist Białoruś jest państwem rządzonym autorytarnie.

Oficjalnie system rządów reguluje konstytucja z 1994 roku, znowelizowana dwa lata później. Ta zmiana doprowadziła do odwrotu od demokracji w kierunku autorytaryzmu prezydenckiego.

Białoruska konstytucja

W 1994 roku Rada Najwyższa Białorusi uchwaliła demokratyczną konstytucję. Już dwa lata później nowy prezydent Białorusi przeforsował zmiany, które w bardzo dużym stopniu ograniczyły demokrację u naszych sąsiadów poprzez zrewidowanie naczelnych zasad konstytucji z 1994 roku:

  • zanegowana została zasada trójpodziału władzy,
  • wprowadzono praktycznie absolutną władzę prezydenta,
  • kontroli prezydenta poddano parlament i Sąd Konstytucyjny,
  • pozbawiono praw człowieka i wolności obywatela.

Absolutna władza prezydenta

Prezydent Białorusi ma praktycznie nieograniczone uprawnienia w stosunku do całego aparatu państwa. Bardzo istotnym elementem ustroju Białorusi jest uznawanie wyższości dekretów prezydenckich nad ustawami oraz wyłączność na rozpisywanie referendum. W związku z tym władza Łukaszenki ma charakter dyktatorski. Prezydent m.in.:

  • ma prawo do powoływania rządu, uchylania jego aktów, rozwiązywania parlamentu,
  • ma prawo inicjatywy ustawodawczej, weta wobec ustaw, prawo występowania do parlamentu o zmianę zapisów konstytucji,
  • jest głównodowodzącym sił zbrojnych, wprowadza stan wojenny, ogłasza mobilizację,
  • decyduje o nadaniu obywatelstwa lub jego odebraniu, stosuje prawo łaski, wprowadza stan wyjątkowy.

Rola pozostałych organów państwa na Białorusi

Na Białorusi funkcjonują jeszcze trzy organy państwa, których rola w stosunku do uprawnień prezydent jest jednak marginalna:

  • rząd kieruje bieżącą polityką wewnętrzną i zagraniczną kraju, wnosi projekty ustaw do parlamentu;
  • parlament (składa się z Izby Reprezentantów i Rady Republiki) ustanawia najważniejsze prawa państwa;

Sąd Konstytucyjny orzeka o zgodności uchwał, ustaw dekretów i innych aktów prawnych z konstytucją. Liczy dwunastu członków, ale sześciu z nich powołuje prezydent.

Zobacz także:  Czy wybory prezydenckie 2020 na Białorusi są wiarygodne? 

Fot.: Jorono/Pixabay

Polecane artykuły
AktualnościHistoria

Co to jest Grupa Wyszehradzka – jakie państwa ją tworzą i w jakim celu?

15 lutego 1991 roku trzy państwa z Europy Środkowej utworzyły w…
AktualnościWiedzieć więcej

Próbne egzaminy ósmoklasisty – kiedy są i dla kogo?

Próbne egzaminy ósmoklasisty odbędą się już w marcu. Ministerstwo Edukacji i…
AktualnościWiedzieć więcej

Jak w 2021 roku będzie wyglądał egzamin ósmoklasisty?

Próbny egzamin ósmoklasisty już za tobą? A może czeka cię on…