Język polski i literaturaWiedzieć więcej

Mały Książę – streszczenie i przesłanie dla małych i dużych

Mały Książę to powiastka filozoficzna Antoine’a de Saint-Exupéry’ego. Powstała w 1943 roku i od tamtej pory jest to jedna z częściej czytanych książek na świecie. Pod formą baśni dla dzieci ukrywa się przepiękna opowieść o tym, czym jest świat, kim jest człowiek, co to znaczy przyjaźń.

Mały Książę Antoine’a de Saint-Exupéry’ego tylko z pozoru wydaje się bajką dla dzieci.

Streszczenie Małego Księcia

Historia opowiedziana w Małym Księciu rozegrała się sześć lat wcześniej. Głównym narratorem opowieści jest Pilot, który podczas jednego ze swoich lotów został zmuszony do awaryjnego lądowania na Saharze. W trakcie naprawy uszkodzonego samolotu Pilot spotyka jasnowłosego chłopca – Małego Księcia. Bohater przedstawia się jako mieszkaniec asteroidy B-612, który wyruszył w podróż i zwiedził wiele planet. Mały Książę prosi Pilota, by ten narysował mu baranka. W ten sposób zawiązuje się między nimi przyjaźń, a chłopiec zaczyna opowiadać o ostatnim roku swojego życia. W jego opowieści pojawiają się różne planety, które odwiedził podczas swojej wyprawy. Opowiada Pilotowi także o swojej miłości do Róży i początkach przyjaźni z Lisem, który wytłumaczył mu, na czym polega „oswajanie” i z jak wielką odpowiedzialnością się wiąże. Pojawia się także epizod starcia Małego Księcia z Wężem. Cała ta opowieść dotyka najważniejszych z punktu widzenia człowieka emocji, uczuć, związków między ludźmi. Chłopiec w rozmowie z Pilotem podkreśla jednak, że nie rozumie ludzi dorosłych. Według Małego Księcia zapomnieli oni, jak byli dziećmi i w związku z tym coraz mniej potrafią się cieszyć życiem. Cały czas tylko mierzą, dodają, obliczają, kompletnie ignorując uczucia. Pilot jest jedynym spotkanym przez chłopca dorosłym, który nie stracił jeszcze zdolności patrzenia na świat oczami dziecka.

Niestety, przychodzi moment rozstania. Mały Książę chce wrócić na swoją planetę. Musi w tym celu udać się do węża, który go ukąsi. Bohaterowie się żegnają, Pilot wraca do domu.

Mały Książę – gatunek literacki

Mały Książę to utwór, który jest niejednoznaczny pod względem klasyfikacji gatunkowej. Łączy on w sobie dwa podstawowe typy:

  • baśń – przypominającą choćby te słynne pisane przez Hansa Christiana Andersena,
  • powiastkę filozoficzną – gatunek ten uprawiał np. Wolter (Kandyd) oraz Diderot (Kubuś Fatalista i jego pan).

Ze względu na sam schemat opowieści pokazującej bohatera, który wyrusza w podróż, aby poznać świat i przejść próbę charakteru, łatwo Małego Księcia wziąć za baśń. Zachęcają do tego też elementy fantastyczne zawarte w utworze – wizja podróży międzyplanetarnej, Róża, która mówi, czy podejmowane przez bohatera dyskusje z Lisem.

Do uznania Małego Księcia za powiastkę filozoficzną skłania natomiast przekaz całej opowieści. Pod fantastyczną historią o spotkaniu z Małym Księciem, relacjach z jego podróży i poznanych osobach kryje się opowieść o miłości, przyjaźni, świecie dorosłych i dzieci. Mały Książę głosi podstawowe filozoficzne prawdy na temat świata, człowieka i relacji między ludźmi. Wielu bohaterów można odczytywać jako archetypy poszczególnych postaw, a kolejne elementy fabuły pełnią funkcję alegorii, tak charakterystycznej dla powiastki filozoficznej.

Mały Książę – cytaty

Mały Książę jest prawdziwą skarbnicą cytatów dotyczących przyjaźni i miłości. Wiele w tej opowieści jest także cennych podsumowań dotyczących życia w ogóle. Do absolutnie najsłynniejszych cytatów z Małego Księcia należą:

  • A oto mój sekret. Jest bardzo prosty: dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu…
  • Wszyscy dorośli byli kiedyś dziećmi, ale niewielu z nich pamięta o tym.
  • Miłość nie polega na tym, aby wzajemnie sobie się przyglądać, lecz aby patrzeć razem w tym samym kierunku.
  • Na zawsze ponosisz odpowiedzialność za to, co oswoiłeś.
  • Ludzie mają zbyt mało czasu, aby cokolwiek poznać. Kupują w sklepach rzeczy gotowe. A ponieważ nie ma magazynów z przyjaciółmi, więc ludzie nie mają przyjaciół.

Bohaterowie Małego Księcia

Głównym bohaterem Małego Księcia jest chłopiec, który przybył z asteroidy B-612. Nie jest to postać realna, znacznie bardziej przypomina bohaterów znanych z baśni. Jest to symbol dziecięcego widzenia świata, patrzenia sercem, a nie rozumem, naiwności, ale wyrastającej z pierwotnego dobra.

Nie on jest jednak narratorem opowieści. Jest nim Pilot, który awaryjnie wylądował na Saharze i tutaj spotkał Małego Księcia. Swoją opowieść snuje on z perspektywy kilku lat, które dzielą go od tych wydarzeń. Pilot jest symbolem świata dorosłych. Jako jeden z niewielu, między innymi dzięki spotkaniu z Małym Księciem, zachował zdolność postrzegania świata tak, jak robią to dzieci.

Inni bohaterowie opowieści to:

  • Róża – samotnie rosnąca na planecie Małego Księcia, wyjątkowa, niepowtarzalna właśnie dlatego chłopiec dbał o nią, ochraniał, podlewał;
  • Lis – to wyjątkowa postać Małego Księcia. W większości baśni jest to najczęściej symbol bardzo negatywnych cech – przebiegłości i źle rozumianego sprytu. W tej historii Mały Książę i Lis pokazują nam na czym polega najprawdziwsza przyjaźń; 
  • Król – człowiek, który pragnie rządzić, ale nie ma kim, potrzebuje poddanego, który pomoże mu zrealizować żądzę władzy;
  • Próżny – człowiek, który pragnie uwielbienia, oklasków, podziwu, problem polega tylko na tym, że nikogo takiego nie znajduje;
  • Pijak – symbol uzależnienia, najbardziej wyraźnym jego przekonaniem jest to, że pije… bo się wstydzi, że pije;
  • Bankier – liczący gwiazdy, traktujący je jak swoją własność, mimo że do niego nie należą;
  • Latarnik – wciąż zajęty pracą, która jest jednak bezużyteczna, co minutę zapala i gasi latarnię, przez co dzień i noc na jego planecie zmieniają się wyjątkowo szybko;
  • Geograf – symbol badania, liczenia, nieustannej potrzeby mierzenia, analizowania i zbierania informacji; kolekcjonuje dane, ale nigdy nie opuszcza swojego gabinetu.

Zobacz także: Róża i Mały Książę przyjaźń czy miłość?

Fot. Pixabay

Polecane artykuły
Język polski i literaturaWiedzieć więcej

Epoki literackie – ramy czasowe, różnice, przedstawiciele

 Epoki literackie mają nam pomóc w dostrzeżeniu zmian, jakie na przestrzeni…
Język polski i literaturaWiedzieć więcej

Literatura romantyzmu – prądy, przedstawiciele, gatunki

Romantyzm jest niewątpliwie jedną z epok, która najsilniej oddziałuje na naszą…
Język polski i literatura

Literatura oświecenia – założenia, prądy, gatunki

Oświecenie w literaturze koresponduje z założeniami, które w tym samym czasie…