AktualnościHistoria

Czy Polska ma szanse na uzyskanie reparacji wojennych od Niemiec?

W trakcie konferencji pokojowej w Poczdamie ustalono, że Niemcy mają zapłacić ZSRR 10 mld dolarów reparacji wojennych, z czego kraj ten miał przekazać Polsce około 1,5 mld dolarów.

Sprawa wypłaty odszkodowania za straty wojenne zawsze jest kwestią problematyczną. W przypadku wypłaty reparacji wojennych Polsce przez Niemcy po II wojnie światowej sytuację komplikuje jeszcze bardziej to, że w 1953 roku ówczesny rząd PRL oficjalnie zrzekł się roszczeń wobec Niemiec. Dla części polityków i prawników to wydarzenia ostatecznie zamyka wprawę reparacji, natomiast wielu podkreśla, że sprawa nadal jest otwarta.

Czy Polska faktycznie zrzekła się reparacji wojennych od Niemiec? 

Zrzeczenie się reparacji ze strony Niemiec w 1953 roku odnosiło się tylko do ówczesnej NRD i nie obejmowało Niemiec Zachodnich (RFN). Poza tym deklarację wydał rząd podległy i uzależniony od innego państwa, czyli ZSRR. Decyzja nie była więc niezależna i nie może być uznana za wiążącą. Głównie na tych argumentach opierają się historycy i politycy, którzy twierdzą, że kwestia reparacji wojennych od Niemiec nie została zamknięta.

Zrzeczenie się reparacji wojennych potwierdził w 1970 roku ówczesny I sekretarz PZPR Władysław Gomułka w rozmowie z kanclerzem RFN. Stwierdził wówczas, że w 1953 roku Polska zrzekła się reparacji wobec Niemiec jako całości, a więc również RFN. 

Czy Niemcy zapłacili reparacje wojenne Polsce? 

Warto też pamiętać, że Polska otrzymała ze strony niemieckiej pewne rekompensaty za straty w trakcie II wojny światowej:

  • elementem reparacji wojennych dla Polski było włączenie w granice naszego państwa m.in. Gdańska, Pomorza Zachodniego, ziemi lubuskiej czy Prus Wschodnich. 
  • W 1972 roku Polska otrzymała od rządu RFN 100 mln marek na rzecz ofiar eksperymentów medycznych dokonywanych na polskich obywatelach.
  • W 1975 rząd niemiecki przekazał 1,3 mld jako odszkodowanie dla osób, które wykorzystywane były jako siła robocza, w formie zapłaty świadczeń emerytalno-rentowych.
  • W roku 1992 założona została Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie, dzięki której Niemcy zapłacili polskim obywatelom około 4,7 mld zł reparacji wojennych, głównie więźniom obozów koncentracyjnych i gett.

Niewielkie szanse na uzyskanie reparacji od Niemiec

Szanse na uzyskanie reparacji od Niemiec są więc niewielkie. Co prawda niektóre państwa otrzymują od Niemiec środki finansowe jak choćby Namibia w Afryce. Nie są to jednak reparacje wojenne, a zadośćuczynienie za ludobójstwo, którego dopuszczali się Niemcy na ludności tego państwa, kiedy było jego kolonią na początku XX wieku. Również Grecja próbuje wezwać Niemcy do negocjacji, ale rząd w Berlinie stoi na stanowisku, że wszystkie roszczenia tego kraju zostały zaspokojone. Podobnie traktują sygnały płynące z Polski, uznając, że zrzeczenie się praw do reparacji wojennych w 1953 roku jest wiążące.

Fot. Adobe Stock

Polecane artykuły
Historia

Co to jest sukcesja tronu? Linia sukcesji do brytyjskiego tronu

Linia sukcesyjna do tronu brytyjskiego oparta jest na niezwykle starych przepisach…
Historia

Królewska rodzina: dzieci, wnuki i prawnuki królowej Elżbiety II i księcia Filipa

8 września 2022 roku, po wieloletnim panowaniu zmarła królowa Wielkiej Brytanii…
AktualnościHistoria

Królowa Elżbieta II i jej panowanie. Praktycznie najdłuższa monarchia świata

6 lutego 1952 roku na tron Wielkiej Brytanii wstąpiła córka króla…