Język polski i literaturaWiedzieć więcej

Literatura romantyzmu – prądy, przedstawiciele, gatunki

Romantyzm jest niewątpliwie jedną z epok, która najsilniej oddziałuje na naszą współczesną wyobraźnię. To romantyzmowi zawdzięczamy określoną koncepcję patriotyzmu, mesjanizmu, ale także indywidualizmu.

Romantyzm w literaturze wiąże się w Polsce z nazwiskami Mickiewicza czy Słowackiego, a na świece Hugo, Schillera i Byrona.

Romantyzm w literaturze – główne założenia

Literatura romantyzmu jest bardzo wielobarwna, zróżnicowana, a przy tym stosunkowo spójna. Głównym założeniem tej epoki literackiej jest koncentracja na człowieku, jego emocjach, duchowości, z jednoczesnym ukłonem w stronę historii i świata nadprzyrodzonego. Do najważniejszych prądów ujawniających się w literaturze romantycznej zaliczamy:

  • irracjonalizm – przekonanie, że świat można poznać pozarozumowo, wystarczy połączenie wiary, uczucia i intuicji;
  • ludowość – skupienie na analizie starych podań, mitów, wierzeń, także pogańskich, oraz tradycji i zwyczajów;
  • fantastyka – lokowanie akcji w wyjątkowym czasie (z reguły noc), miejscu (tereny odludne) i z udziałem zaskakujących postaci (bohaterowie bez biografii lub z historią ujawnianą stopniowo);
  • orientalizm – zainteresowanie filozofią, tradycjami i obyczajami wschodnimi, wprowadzanie egzotycznych opisów do twórczości europejskiej;
  • historyzm – skierowanie uwagi na historię narodu, szczególną odmianą był gotycyzm (zainteresowanie średniowieczem).

Przedstawiciele romantyzmu w Europie i w Polsce

Do najważniejszych przedstawicieli romantyzmu zaliczamy:

  • w Niemczech – Johanna Wolfganga Goethego (Faust, Cierpienia młodego Wertera), Fryderyka Schillera (Zbójcy, Rękawiczka);
  • w Anglii – George’a Gordona Byrona (Giaur, Korsarz), Walter Scotta (Rob Roy, Ivanhoe);
  • we Francji – Wiktora Hugo (Nędznicy), Alfreda de Musseta (Spowiedź dziecięcia wieku);
  • w Rosji – Aleksandra Puszkina (Eugeniusz Oniegin, Borys Godunow), Michaiła Lermontowa (Bohater naszych czasów);
  • w Polsce – Adama Mickiewicza (Ballady i romanse, Dziady, Pan Tadeusz), Juliusza Słowackiego (Kordian, Balladyna), Zygmunta Krasińskiego (Nie-Boska komedia), Cypriana Kamila Norwida (Fortepian Szopena).

Utwory romantyzmu – najważniejsze gatunki

Do najważniejszych utworów romantyzmu zaliczamy przede wszystkim te, które należały do takich gatunków jak:

  • dramat romantyczny – fragmentaryczny, z otwartym zakończeniem i bohaterem indywidualistą,
  • ballada – łącząca trzy rodzaje literackie, inspirowana twórczością ludową, cechująca się tajemniczym nastrojem,
  • powieść poetycka – łącząca lirykę z epiką w kostiumie orientalnym lub historycznym.

Rys. Adobe Stock

Polecane artykuły
CiekawostkiWiedzieć więcej

Jak liczyć punkty do liceum i innych szkół ponadpodstawowych?

Przelicznik punktów do liceum wymaga uwzględnienia zarówno wyników z poszczególnych części…
Język polski i literaturaRelacje społeczne

Duchy w II części Dziadów – charakterystyka i znaczenie

Duchy z II części Dziadów to najważniejsi bohaterowie dramatu. To one…
Język polski i literatura

II część Dziadów Adama Mickiewicza – czego uczą nas zmarli?

Dziady cz. II Adama Mickiewicza to jeden z najsłynniejszych polskich utworów…