Relacje społeczne

Wszystko, co należy wiedzieć o oportunizmie

Aby dobrze wyjaśnić, co to jest oportunizm, trzeba zacząć od wyjaśnienia pochodzenia tego słowa. Otóż wywodzi się ono z łaciny i w dosłownym tłumaczeniu oznacza „wiatr wiejący w kierunku portu”, czyli wiatr korzystny, przychylny. I taki właśnie jest oportunista – jak to się mówi, wie skąd wieje wiatr i potrafi tak się ustawić, żeby najlepiej go wykorzystać.

Na tej podstawie można więc zdefiniować oportunistę jako osobę, która rezygnuje ze swoich przekonań lub zasad. Wszystko po to, aby osiągnąć najszybciej to, na czym mu zależy. Oportunizm podobny jest do konformizmu, z tym że ta druga postawa może wynikać z potrzeby akceptacji w grupie, strachu przed odrzuceniem. Oportunizm natomiast to działanie wyłącznie dla osiągnięcia doraźnego celu.

Definicja i znaczenie oportunizmu

Oportunizm, zgodnie z definicją to przebiegłe dążenie do realizacji własnego celu. Wiąże się z porzuceniem stałych zasad moralnych, aby osiągnąć korzyść. Jest to pojęcie bardzo zbliżone do koniunkturalizm, który dotyczy wykorzystywania okazji w danym momencie, w zależności od panujących warunków. Znając definicję i opis oportunizmu, możemy już wskazać najważniejsze jego cechy:

  • rezygnacja z zasad moralnych,
  • rezygnacja ze swoich stałych przekonań,
  • działanie prowadzi jedynie do osiągania doraźnych korzyści,
  • realizowanie tylko tego, co jest korzystne w danym momencie,
  • pełna ugodowość,
  • uległość wobec innych osób lub grupy,
  • unikanie jakiejkolwiek walki i konfrontacji,
  • bezkrytyczne uleganie wpływom grupy.

Jak uniknąć oportunizmu, będąc nastolatkiem?

W związku z tym, że działanie oportunistyczne jest jak najbardziej świadome, to do jego uniknięcia potrzebne jest przekonanie się, że jest to działanie negatywne. Jeśli masz wątpliwości, czy zachowujesz się oportunistycznie, to na spokojnie oceń swoje zachowanie. Przede wszystkim odpowiedz sobie na pytanie, czy charakteryzuje się ono asertywnością? To znaczy, czy potrafisz szczerze powiedzieć o swoich potrzebach lub celach, do których dążysz? Ważną kwestią jest też tolerancja. Zastanów się, czy jesteś otwarty na poglądy innych, odmienne zdanie, czy raczej denerwujesz się, jeśli ktoś próbuje przeforsować swój pomysł, który nie jest zgodny z tym, co chcesz osiągnąć. Oczywiście każdy ma prawo do nie zgadzania się z inną ideą, ale zastanów się, czy nie zgadzasz się dlatego, że jest ona twoim zdaniem zła, czy raczej dlatego, że może popsuć twoje plany. I wreszcie, czy mówisz wprost, że ten pomysł ci się nie podoba, czy działasz w taki sposób, aby to inni go zablokowali. Jeśli dobrze wszystko przemyślisz i wyciągniesz odpowiednie wnioski, wtedy wyłączysz u siebie postawę oportunistyczną, która nie prowadzi do niczego dobrego.

Kogo można nazwać oportunistą na przykładzie Kamieni na szaniec?

A jak określa się kogoś, kto jest przeciwieństwem oportunisty? Taką osobę nazywa się altruistą. Jej działanie skierowane jest przede wszystkim na pomoc innym osobom. Co ważne, taka pomoc ma pewne koszty dla osób, które ją niosą. Te koszty mogą być bardzo różne, np. poświęcenie własnego czasu, rezygnacja z części swoich planów czy zwykłe zmęczenie. W minionych czasach, w czasie wojny ceną altruizmu mogło być nawet życie. O takiej postawie możemy przeczytać w Kamieniach na szaniec Aleksandra Kamińskiego. Jest to opowieść o młodych ludziach, którzy dla wolności ojczyzny i dla swoich przyjaciół gotowi są umrzeć. „Rudy”, mimo ciężkiego przesłuchania połączonego z biciem, nie zdradza swoich kolegów, a oni z kolei na czele z „Zośką” i „Alkiem” odbijają przyjaciela z więzienia. Cała trójka ostatecznie nie doczekała wolności, ponosząc najwyższą ofiarę dla ojczyzny. Postawa oportunistyczna, dzięki której mogli w spokoju przeżyć wojnę, była im całkowicie obca.

Polecane artykuły
Relacje społeczne

Podwójne standardy – jak nie być hipokrytą?

Podwójne standardy są domeną wielu osób. Oznacza to, że w stosunku…
Relacje społeczne

Obłuda – czy można się przed nią obronić?

Obłuda to zarzut, który formułowany jest dzisiaj w stosunku do wielu…
Relacje społeczne

Hipokryzja – skąd bierze się dwulicowość?

Hipokryzja to wielki problem współczesnego społeczeństwa. Próbujemy często innym narzucać standardy…