HistoriaRelacje społeczne

Kompetencje i zadania Rzecznika Praw Obywatelskich

Na początek dowiedzmy się, kim jest Rzecznik Praw Obywatelskich. RPO to jednoosobowa instytucja państwowa. Decyzja o powołaniu stanowiska rzecznika zapadła w 1987 roku, a pierwszy rzecznik na swoje stanowisko powołany został 1 lutego 1988 roku. Była nim prof. dr hab. Ewa Łętowska. Obecnym (kwiecień 2021), ósmym już rzecznikiem, jest Adam Bodnar. Rzecznik działa na podstawie Ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich.

RPO działa jako tzw. ombudsman. Słowo pochodzi z języka szwedzkiego i oznacza niezależnego urzędnika, do którego można zwrócić się w sprawach naruszania praw i wolności. Rzecznik Praw Obywatelskich do pomocy w realizacji swoich zadań ma zastępcę oraz Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.

Funkcje i obowiązki Rzecznika Praw Obywatelskich zawarte w ślubowaniu

Podstawowe funkcje i obowiązki Rzecznika Praw Obywatelskich wyczytać można z treści przyrzeczenia, które składa przed Sejmem: „Ślubuję uroczyście, że przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków Rzecznika Praw Obywatelskich dochowam wierności Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będę strzec wolności i praw człowieka i obywatela, kierując się przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego i sprawiedliwości. Ślubuję, że powierzone mi obowiązki wypełniać będę bezstronnie, z najwyższą sumiennością i starannością, że będę strzec godności powierzonego mi stanowiska oraz dochowam tajemnicy prawnie chronionej”. 

Zadania Rzecznika Praw Obywatelskich

Podstawowym zadaniem, które realizuje Rzecznik Praw Obywatelskich, jest ochrona wolności, praw człowieka i obywatela, które zapewnia polska konstytucja. Osoba piastująca to stanowisko kontroluje, czy nie nastąpiło naruszenie praw człowieka oraz zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej. I nie ma tu znaczenia, czy stało się to w wyniku celowego działania, czy poprzez działania niezamierzone. Przykładowe prawa, których przestrzegania ma pilnować rzecznik, to m.in. prawo do nauki czy wolność słowa. Poza tym rzecznik sprawdza, czy urzędnicy postępują zgodnie z prawem, dba też o przestrzeganie praw więźniów. Do rzecznika mogą również zwrócić się osoby mające problemy z emeryturą, alimentami czy mieszkaniem. Praw obywatela zawartych w Konstytucji jest około 50 i kontrola przestrzegania każdego z nich należy do kompetencji RPO.

Kiedy Rzecznika Praw Obywatelskich zaczyna realizować swoje zadania?

Każda sytuacja mająca znamiona łamania praw obywatela powinna spotkać się z reakcją rzecznika, który musi podjąć stosowne czynności, aby prawa obywatelskie były zawsze przestrzegane.

A w jaki sposób rzecznik może zacząć działać? Mówi o tym art. 9 Ustawy, który określa, że może podjąć działania na wniosek:

  • obywateli lub ich organizacji,
  • organów samorządowych,
  • Rzecznika Praw Dziecka,
  • Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców,
  • z własnej inicjatywy.

Fot. Pixabay

 

Polecane artykuły
Hobby i pasjeKultura i sztukaRelacje społeczne

Jak się pisze pamiętnik i dziennik? O czym warto pamiętać?

Jak zacząć pisać pamiętnik lub dziennik? Po prostu zacząć! Masz do…
Relacje społeczneŚwiat wokół nasWiedzieć więcej

Jak zapobiegać doomscrollingowi?

Doomscrolling to pojęcie, które być może już słyszałeś bądź słyszałaś. Nie…
Relacje społeczneŚwiat wokół nasWiedzieć więcej

Co to jest doomscrolling? Jak na nas wpływa?

Dziś nie wyobrażamy sobie życia bez internetu. Dzięki niemu możemy komunikować…