HistoriaJęzyk polski i literatura

Cechy średniowiecza. Najważniejsze wiadomości. O czym warto pamiętać?

Cechy średniowiecza to przede wszystkim feudalizm, teocentryzm, uniwersalizm. Koncentracja na Bogu i życiu po śmierci sprawiała, że z pola widzenia nieco ginął człowiek i jego ziemskie potrzeby. 

Popularność motywu śmierci w średniowieczu pokazuje z jednej strony dominację określonego sposobu myślenia, z drugiej – próbę oswojenia tego problemu.

Średniowiecze – ramy czasowe

Ramy czasowe średniowiecza wyznaczają dwa ważne wydarzenia:

  • rok 476 – zdobycie Rzymu przez barbarzyńców, upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego),
  • rok 1453 – upadek Konstantynopola.

 Za wydarzenia ważne dla zakończenia epoki średniowiecza uznaje się także:

  • 1450 – wynalezienie druku przez Gutenberga,
  • 1492 – odkrycie Ameryki przez Kolumba.

Cechy średniowiecza – najważniejsze wyróżniki

Kościół w średniowieczu odgrywa ogromną rolę i w znaczący sposób wpływa na uniwersalizm tej epoki, kształtowanie się określonych wzorów osobowych, nieustanną obecność motywu śmierci, grzechu, walki z szatanem. Średniowiecze jest teocentryczne, a więc zorientowane na Boga w tym sensie, że perspektywa religijna odciska piętno na każdym aspekcie życia. To zresztą tłumaczy, dlatego motyw śmierci w średniowieczu był tak silnie obecny.

Ważnym elementem jest także system feudalny w średniowieczu, który tworzy strukturę hierarchiczną w społeczeństwie i sprawia, że społeczeństwo dzieli się na duchowieństwo, rycerstwo i chłopstwo.

Na czym polega uniwersalizm średniowiecza?

Uniwersalizm średniowiecza jest jedną z bardziej wyrazistych cech tej epoki. Mamy do czynienia z niezwykłym ujednoliceniem Europy, ponieważ dominuje:

  • jeden język urzędowy, jakim jest łacina
  • jedna religia, czyli chrześcijaństwo, z jedną głową Kościoła – papieżem, 
  • jedna jest władza świecka – wszyscy są właściwie zależni od cesarza niemieckiego,
  • obowiązuje jeden światopogląd teocentryczny, 

 Uniwersytety w średniowieczu kształcą wszystkich tak samo. W literaturze średniowiecza dominuje temat Boga i ascetycznego życia, które ma doprowadzić do zbawienia po śmierci.  W kulturze i społeczeństwie ominują powszechne wzorce osobowe: ascety, dobrego rycerza, szlachetnego władcy.  

Zobacz także: Epoki literackie – ramy czasowe

Architektura średniowiecza

W średniowieczu dominują dwa style architektoniczne:

  • romański – bardziej ascetyczny, masywny, z grubymi murami, małymi oknami,
  • gotycki – bardziej strzelisty, z wysokimi oknami, większą ilością zdobień.
Polecane artykuły
HistoriaNauki ścisłe

Gwiazdozbiory. Nazwy gwiazd i ich konstelacji na niebie

Niebo  widoczne nad Ziemią jest dość dokładnie poznane i opisane dzięki…
CiekawostkiHistoriaWiedzieć więcej

Czym są gwiazdozbiory na niebie i skąd pochodzą ich nazwy?

Konstelacja gwiazd i gwiazdozbiór to nazwy, które można stosować zamiennie. Opisują…
Język polski i literatura

Najsłynniejsze cytaty z Balladyny

Balladyna to archiwum cytatów, z których warto skorzystać, nie tylko kiedy…